Op donderdag 26 januari debatteerde de Tweede Kamer met minister Schippers over concurrentie tussen huisartsen en over de boete die de NMa de LHV heeft opgelegd. Een opmerkelijke uitspraak van de minister tijdens het debat was dat zij huisartsen helemaal niet ziet als ondernemers. Dit staat haaks op de boete die de NMa de LHV als ondernemersvereniging heeft opgelegd.

Schippers: 'Het beeld dat wij te maken hebben met concurrerende huisartsen die als ondernemers worden gezien – geen ondernemer heeft een abonnementstarief – is totaal misplaatst. Ik zie huisartsen helemaal niet als ondernemers. Huisartsen zijn zorgverleners, maar de Mededingingswet is er wel op van toepassing.'

Interrupties
Met deze uitspraak kreeg de minister direct alle woordvoerders van de oppositie aan de interruptiemicrofoon. De SP vroeg de minister uiteindelijk of zij bereid is de NMa te vragen even pas op de plaats te maken, zodat eerst kan worden bepaald op welke wijze huisartsen moeten samenwerken. Maar de minister gaf aan dat zij niet over de NMa gaat. Op basis van Europese regelgeving is het toezicht op de Mededingingswet ondergebracht bij een onafhankelijke autoriteit, de NMa. En zo lang de zaak van de boete onder de rechter ligt, doet de minister, volgens goed gebruik, daarover geen uitspraken.

Oppositie legt spagaat huisartsen bloot
Het spoeddebat was op initiatief van de SP aangevraagd. Net als de overige oppositie-woordvoerders legde de SP duidelijk bloot in welke onmogelijke spagaat van markt en overheid de huisartsen zitten. Volgens de SP is concurrentie in de zorg een heilloze weg die alleen maar tot hogere kosten leidt. Goede huisartsenzorg wordt immers gekenmerkt door samenwerking en niet door concurrentie. 

Esmé Wiegman (CU): 'Als huisartsen moeten concurreren, staat dat goede en gedeelde patiëntenzorg in de weg en wordt de zorg duurder.' Wiegman vroeg zich hardop af hoe we de dynamiek weer terug krijgen in de zorg en voortgang krijgen in de ketenzorg. Fijntjes wees ze de minister op de vraag of de overheid de mededingingsregels ook niet heeft overtreden met de gemaakte substitutieafspraken. Wiegman stelde voor om een breed onderzoek naar mededinging in de zorg te houden. 

Attje Kuiken (PvdA) vroeg de minister of zij bereid is om met haar collega van Economische Zaken te bekijken of de NMa een pas op de plaats kan maken.

Coalitiepartijen: debat is overbodig
De VVD, CDA en PVV vonden net als de minister het debat overbodig en voorbarig. De rechter moet eerst een uitspraak doen over het boetebesluit van de NMa. Daarnaast wil men wachten tot minister Schippers met haar visie komt over mededinging in de zorg en de rol van de NMa daarin. Deze visie verschijnt dit voorjaar. De coalitie mengde zich daarom ook nauwelijks in het debat.

Grote onrust onder huisarts-bestuurders
Eerder meldde de LHV al dat onder huisarts-bestuurders grote onrust is ontstaan naar aanleiding van de recente boete-uitspraak van de NMa. Dit bericht had ook de politiek bereikt. Esmé Wiegman (CU): 'Het effect hiervan (NMa-boete) is dat de huisartsenkring Amsterdam voorlopig geen bestuurlijke afspraken meer wil maken met specialisten en ziekenhuizen. Het is immers niet bekend welk risico ze lopen: straks worden deze afspraken en samenwerking wellicht afgestraft met een boete. 

Er dreigt een bestuurlijk vacuüm in de huisartsenzorg aangezien elke samenwerkingsafspraak die gemaakt wordt, door de NMa als verdeling van de markt kan worden beoordeeld. Een ander voorbeeld komt uit Twente. Hier heeft de huisartsenkring ook de conclusie getrokken dat overleg en afstemming op dit moment niet langer verantwoord zijn. Deze voorbeelden laten zien dat de zorg op dit moment in een onmogelijke spagaat verkeert tussen markt en overheid.'

Moties
Tijdens het debat zijn drie moties ingediend. De SP diende een motie in met het verzoek aan de minister om de NMa te vragen tot nader order af te zien van stappen richting de huisartsen en de boete op te schorten. Ook diende Van Gerven een motie in om de contracteerplicht voor verzekeraars opnieuw in te voeren. De ChristenUnie diende samen met de PvdA een motie in met het verzoek aan de regering in gesprek te gaan met de NMa om duidelijkheid te verschaffen over het ingrijpen in de huisartsenzorg, hierover een brief te sturen aan de LHV en aan de Kamer, zodat de rust weer terugkeert en er weer afspraken tussen huisartsen, specialisten en ziekenhuizen gemaakt kunnen worden.

Alle drie moties zijn ontraden door de minister. De stemmingen vinden plaats op dinsdag 31 januari a.s.